Limousin là giống bò phổ biến không còn xa lạ với giới chăn nuôi Việt Nam. Cùng THS. VƯƠNG NGỌC LONG cố vấn kỹ thuật công ty Đại Dương tìm hiểu các đặc tính về giống bò siêu thịt này.
1. Nguồn gốc
Giống bò Limousin là giống bò lâu đời nhất lục địa châu Âu. Hình vẽ giống bò Limousin được tìm thấy trong hang động Lascaux gần Montignac, Pháp ước tính có hơn 20.000 năm tuổi. Giống bò Limousin có nguồn gốc ở phía Tây của Massif Central giữa Miền Trung và Tây Nam nước Pháp, một khu vực mưa nhiều với điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đá granit nghèo nàn. Do đó, việc canh tác trồng trọt rất khó khăn và nơi này tập trung vào chăn nuôi. Môi trường khắc nghiệt đã tạo ra một giống bò Limousin có sức khỏe, cơ thể rắn chắc và chịu đựng kham khổ, khả năng thích ứng với điều kiện thới tiết bất thường. Nguồn tài nguyên thiên nhiên nghèo và khu vực này vẫn tương đối cô lập đã giúp giống bò Limousin dần hình thành một giống thuần, có ít sự tương tác di truyền với các giống bò bên ngoài.
Trong thời kỳ đầu, giống bò Llimousin được nuôi cho mục đích cày kéo và nó nổi tiếng là một giống bò có sức cày kéo tốt bên cạnh còn là một giống bò thịt có chất luợng thịt ngon và đẻ sai (đẻ nhiều, sinh sản tốt). Giống bò Limousin, khi hết được sử dụng cày kéo, được nuôi vỗ béo và thưởng đạt kết quả tăng trọng tốt, chất lượng thịt ngon.
Nó được xem là một giống bò kiêm dụng cày kéo và cho thịt nổi tiếng của Pháp. Hiện nay, khi nhu cầu cày kéo đã được máy móc thay thế, giống bò Limousin được lai tạo, cải thiện thành một giống bò siêu thịt với 3 đặc điểm nổi tiếng được ưa chuộng là sản lượng thịt cao, chất lượng thịt ngon và đẻ dễ.
2. Đặc điểm ngoại hình
Giống bò Limousin là một giống bò lớn con và có khung xương chắc chắn. Đầu nhỏ và ngắn với trán rộng,mõm to rộng và cổ ngắn. Niêm mạc mũi cũng màu đỏ hoặc màu hồng nhạt (tùy cá thể). Sừng và móng chân màu trắng, trắng xám, vàng ngà. Sừng có màu nhạt ở gốc và đậm về chóp sừng, sừng lúc đầu nằm ngang, sau đó cong về phía trước và hướng lên trên.
Giống bò Limousins thông thường có sắc lông màu vàng đỏ đến đỏ, vùng bụng, bên trong đùi, xung quanh mắt và mõm, và xung quanh hậu môn và cuối đuôi có màu nhạt hơn, không có đốm. Một số ít dòng Limousin có gen lông màu đen cho thấy một sự khác biệt về màu sắc. Bê có thể có màu nâu nhạt và càng lớn sẽ đổi màu dần sang màu đen lúc trưởng thành

Tầm vóc của bò lớn, thân hình dài, lưng thẳng, đầu ngắn, trán rộng. Con cái Limousin trưởng thành có trọng lượng trung bình 600-650 kg và con đực trưởng thành có trọng lượng 1.000-1.300 kg. Nuôi thịt lúc 12 tháng tuổi bê đực đạt 450– 460 kg, bê cái 380 –400 kg. Tỷ lệ thịt xẻ bình quân 65 -70%.
Bò thích hợp với vùng khí hậu ôn đới. Hiện nay, tại Pháp có khoảng 2 triệu con bò Limousin, trong đó có hơn 900.000 bò cái sinh sản. Giống bò Limousin hiện đang được nuôi tại hơn 70 quốc gia trong đó có Việt Nam. Tinh bò Limousin của Pháp được xuất đi nhiều nước trên thế giới để lai giống. Tại Việt Nam, từ những năm 1990s, đã có nhiều chương trình thử nghiệm lai tạo giống Limousin với bò cái nền Lai Sind. Bê lai giữa tinh bò Limousin với bò cái lai Sind có trọng lượng sơ sinh khoảng 20 -25 kg, nuôi chăn thả như bò lai Sind trọng lượng lúc 12 tháng tuổi đạt 140 –160 kg và 24 tháng tuổi đạt 250– 290 kg.
3. Đặc điểm sản xuất và sinh sản
Là một giống bò trưởng thành sớm, Limousin được chăn nuôi theo hướng sản xuất thịt bò tơ (bò tơ 12 tháng được đưa vào nuôi vỗ béo) với chất lượng thịt đạt tiêu chuẩn cao với nhiều vân mỡ trong thớ thịt, đáp ứng yêu cầu của các siêu thị và các nhà hàng cao cấp. Limousin cũng nổi tiếng là giống bò có tỷ lệ thịt xẻ cao (65-70%) với tỷ lệ xương và mỡ thấp. Quầy thịt một nửa và 1 góc tư có cấu trúc thịt tuyệt vời phù hợp với thị trường đặc biệt là thị trường cao cấp. Một nghiên cứu của Đại học Reading về sản xuất thịt bò, nhấn mạnh bê Limousin nuôi vỗ béo khi giết thịt, 98% quầy thịt được phân loại chất lượng loại một. Chất lượng thịt của bò Limousin vẫn cao bất kể tuổi của con vật khi giết mổ.
Giống bò Limousin còn là một giống bò nổi tiếng về đẻ sai và đẻ dễ. Bê cái sinh ra thường có trọng lượng sơ sinh nhỏ (30-35kg) nhưng có tốc độ tăng trưởng khá cao nên được đưa vào nuôi vỗ béo lúc 12 tháng tuổi đạt hơn 450 kg. Bò cái Limousin cũng nổi tiếng về khả năng nuôi con giỏi. Bê có thể theo mẹ đến chín tháng tuổi và trung bình là cai sữa lúc 6 tháng tuổi. Mặc dù bê cai sữa chậm như bò cái vẫn lên giống và mang thai ngay khi bê còn theo mẹ.

Do đặc tính sinh sản tốt, đẻ dễ nên giống bò Limousin cũng thường được sử dụng trong công thức lai tạo các giống bò thịt trên thế giới. Như tại Pháp, nó được sử dụng trong công thức lại tại giống bò INRA95, tại Mỹ và Úc, nó được sử dụng để tạo giống bò Brahmousin (Brahman x Limousin).
Hiện nay, tại Việt Nam, Công ty Đại Dương là nhà phân phối chính thức tinh giống bò Limousin nhập từ chính nước Pháp do công ty sản xuất tinh Evolution, công ty hàng đầu nước Pháp và và thế giới về tinh bò đặc biệt là các giống bò thịt nổi tiếng có nguồn gốc từ Pháp như Charolaise, Inra95, Limousine, Blonqur D’Aquitaine…

